کاهش ویسکوزیته روغن امکانپذیر است و روشهای استاندارد و غیراستاندارد مختلفی هم برای آن وجود دارد. البته در حالت کلی بهتر است روغن یا روانکاری استفاده کنید که برای دستگاه مورد نظر شما طراحی شده است و ویسکوزیته مناسبی دارد. زیرا کاهش ویسکوزیته روغن به روش استاندارد پیچیده و زمانبر است و روشهای غیراستاندارد هم مشکلات زیادی مثل احتمال احتراق، کاهش کیفیت روانکار و کاهش عمر مفید دستگاهها به دنبال دارند. در این مقاله روشهای مختلفی که برای کاهش ویسکوزیته روغن و روانکارها وجود دارد رو توضیح میدهیم و اطلاعاتی که لازم است در این باره داشته باشید را ارائه خواهیم داد.
بهترین روش برای کاهش ویسکوزیته روغن
بهترین روش برای کاهش ویسکوزیته روغن این است که آن را با روغنی که ویسکوزیته کمتر دارد، ترکیب کنید. با این کار روانکار دارای ویسکوزیته بالا رقیق میشود و گرانروی آن کاهش پیدا میکند. البته ترکیب کردن دو نوع روانکننده چند نکته مهم دارد که باید به آنها توجه داشته باشید:
- بهتر است هر دو نوع روانکار با ترکیب مشابه و توسط یک تولیدکننده تولید شده باشند؛ زیرا روغنها باید بهخوبی باهم ترکیب شوند تا خاصیت روانکاری داشته باشند و به دستگاه آسیب نرسانند. روانکارهای تولیدشده توسط برندهای مختلف ممکن است بخاطر تفاوت در ترکیبات بهخوبی باهم مخلوط نشوند.
- درصد ترکیب روانکارها باید با محاسبات دقیق اندازهگیری شود. شما باید بدانید که چه مقدار از روغن با ویسکوزیته کم را به روغن دارای ویسکوزیته بالا اضافه کنید تا به ویسکوزیته مناسب برسید. دقت داشته باشید که این محاسبات باید بر اساس حجم روغن و نه جرم آن، انجام شوند.
- روغنها باید در محیط و ظرفهای کاملا تمیز باهم ترکیب شوند. ناخالصیها و گرد و غبار محیط روی میزان ویسکوزیته روغنها و عملکرد آنها تأثیر میگذارد.
- بعد از ترکیب روغنها باید با دستگاه تست ویسکوزیته روغن، ویسکوزیته روانکار ترکیبی را محاسبه کنید تا مطمئن شوید به ویسکوزیته مناسب رسیدهاید. برای اطمینان بهتر است چند ساعت بعد از کار کردن روغن در دستگاه، یکبار دیگر ویسکوزیته آن را اندازهگیری کنید.
محاسبات ویسکوزیته نهایی باید بر اساس ویسکوزیته روغن اصلی و روغن رقیقکننده انجام شود و همچنین درصد درستی از ترکیب آنها به دست آید. به عنوان مثال اگر روغنی با گرید ویسکوزیته ۴۶ داشته باشیم و بخواهیم گرید ویسکوزیته آن را به ۳۰ برسانیم، به روغنی با گرانروی کمتر از ۳۰ نیاز خواهیم داشت. برای این کار از روانکاری با گرید ویسکوزیته ۱۵ استفاده میکنیم. در این صورت باید ۶۲ درصد از ترکیب نهایی با روغن دارای ویسکوزیته ۴۶ و ۳۸ درصد از ترکیب با روغن رقیقکننده (گرید ویسکوزیته ۱۵) تأمین شود.
کاهش ویسکوزیته روغن با اضافه کردن سوخت
در بعضی از واحدهای صنعتی از سوختهایی مثل گازوئیل یا بنزین برای رقیق کردن روغن و کاهش ویسکوزیته استفاده میکنند. این کار به دو دلیل اشتباهترین و بدترین روش برای کاهش گرانروی روغنها و روانکارهاست.
- دلیل اول این است که ساختار شیمیایی سوختها و روغنها کاملا متفاوت هستند و با فرمولهای متفاوتی تولید میشوند. بنابراین در اغلب موارد سوخت و روغن بهخوبی باهم ترکیب نمیشوند و فرایند روانکاری را با مشکل مواجه میکنند.
- دلیل دوم این است که نقطه اشتعال و نقطه احتراق اکثر سوختها خیلی کمتر از روغنها و روانکارهاست. از طرف دیگر دمای ماده روانکار در موتورها و دستگاهها بالا میرود و ممکن است به بیشتر از ۱۰۰ درجه سانتیگراد هم برسد. در چنین دمایی، یک جرقه کوچک برای آتشسوزی کافی است! بنابراین رقیق کردن روغن با سوخت یک تهدید برای امنیت دستگاهها، پرسنل و واحد صنعتی شما محسوب میشود.
چرا نباید ویسکوزیته روغن را کاهش دهیم؟
کارخانههای تولیدکننده فرمولاسیون روغنها و روانکارها را با دقت بالا و با انجام آزمایش دقیق طراحی میکنند تا این محصولات عملکرد مطلوبی در دستگاهها داشته باشد و با ویسکوزیته مناسب، از آسیبهای ناشی از سایش قطعات روی یکدیگر پیشگیری کند. با ترکیب روغنها به منظور کاهش ویسکوزیته، تعادل فرمولاسیون طراحیشده توسط تولیدکننده به هم میخورد و ممکن است مشکلاتی به دنبال داشته باشد. بهعنوان مثال اغلب روانکارهای دارای ویسکوزیته بالا یک لایه محافظتی روی قطعات ایجاد میکنند تا بخاطر سایش و اصطکاک آسیب نبینند؛ رقیق کردن روغن ممکن است این لایه محافظتی را از بین ببرد.
در ترکیب روانکارها، حتی اگر از دو محصول مشابه و تولیدشده در یک کارخانه استفاده کنید، باز هم احتمال ناسازگاری یا ترکیب نشدن روغنها وجود دارد. این مشکل به اندازهای پررنگ نیست که با چشم غیرمسلح و بدون انجام آزمایش مشخص شود. به همین خاطر ممکن است شما بدون اطلاع از وجود آن از روغن ترکیبی استفاده کنید. این مسئله به دستگاههای شما آسیب میرساند و حتی اگر مشکل جدی و لحظهای ایجاد نکند، طول عمر مفید آنها را کاهش میدهد.
اگر در شرایط ضرور قصد کاهش ویسکوزیته روغن را دارید، حتما به توصیههای سازنده محصول توجه داشته باشید. در صورت امکان بهتر است با کارشناس متخصص شیمی که تجربه کاری مرتبط در این حوزه را دارد، کمک بگیرید.