استاندارد ASTM D217 یکی از استانداردهای مهم در زمینه اندازهگیری نفوذپذیری گریس است که توسط سازمان ASTM International تدوین شده است. این استاندارد برای تعیین سفتی گریسهای روانکاری و برخی از ترکیبات مشابه مورد استفاده قرار میگیرد. با توجه به اهمیت عملکرد گریسها در صنایع نفت و پتروشیمی، رعایت استانداردهای دقیق در این حوزه ضروری است.
تعریف استاندارد ASTM D217
استاندارد ASTM D217 به بررسی میزان نفوذ مخروط در گریس تحت شرایط کنترلشده میپردازد. این آزمایش نشاندهنده سفتی و قابلیت پخش شدن گریس است که یکی از مشخصههای کلیدی در عملکرد آن محسوب میشود. عدد نفوذ تعیین شده در این استاندارد بیانگر میزان مقاومت گریس در برابر تغییر شکل است که در صنایع مختلف، ازجمله نفت و پتروشیمی، اهمیت زیادی دارد.
کاربردهای استاندارد ASTM D217 در صنعت نفت و پتروشیمی
در صنایع نفت و پتروشیمی، تجهیزات و ماشینآلاتی که در شرایط دما و فشار بالا کار میکنند، نیاز به روانکارهای باکیفیت دارند. استاندارد ASTM D217 در این صنایع برای ارزیابی ویژگیهای روانکاری گریسهای صنعتی استفاده میشود. مهمترین کاربردهای این استاندارد عبارتند از:
- انتخاب گریس مناسب برای تجهیزات حساس: بر اساس نتایج آزمون ASTM D217، میتوان گریسهای با ویسکوزیته و سفتی مناسب را برای تجهیزات حساس انتخاب کرد.
- افزایش کارایی و عمر تجهیزات: با استفاده از این استاندارد، میتوان گریسهایی با خواص بهینه انتخاب کرد که منجر به کاهش سایش و افزایش طول عمر قطعات میشود.
- کاهش هزینههای نگهداری و تعمیرات: استفاده از گریس مناسب که مطابق با استاندارد ASTM D217 است، میتواند هزینههای تعمیر و نگهداری را کاهش دهد.
- کنترل کیفیت در تولید گریسهای صنعتی: شرکتهای تولیدکننده گریس از این استاندارد برای کنترل کیفیت محصولات خود استفاده میکنند تا محصولاتی با ویژگیهای ثابت و قابلاعتماد ارائه دهند.
- افزایش ایمنی تجهیزات و محیط کار: استفاده از گریسهایی که مطابق با استاندارد ASTM D217 هستند، خطر سایش ناگهانی و خرابی قطعات را کاهش داده و باعث ایمنی بیشتر در محیطهای صنعتی میشود.
نحوه انجام آزمایش بر اساس ASTM D217
این استاندارد آزمایشی شامل فشار دادن مخروط به داخل نمونه گریس و اندازهگیری میزان نفوذ آن است. مقادیر بهدستآمده بهعنوان شاخصی از سفتی گریس شناخته میشوند و با مقیاس 0 تا 475 واحد نفوذ تعیین میشود.
نفوذ کمتر = گریس سفتتر
نفوذ بیشتر = گریس نرمتر
مقادیر نفوذ به ردههای NLGI (National Lubricating Grease Institute) مرتبط هستند که در انتخاب گریس مناسب برای شرایط خاص تأثیرگذار است.
مقایسه ASTM D217 با سایر استانداردها
استاندارد ASTM D217 بهطور خاص بر نفوذپذیری گریس تمرکز دارد، درحالیکه استانداردهای دیگری مانند ASTM D1403 (برای نمونههای کمحجم) و ISO 2137 (معادل بینالمللی ASTM D217) نیز در این حوزه مطرح هستند. در صنایع نفت و پتروشیمی، ASTM D217 بهدلیل دقت و گستردگی کاربرد، همچنان یکی از مراجع اصلی محسوب میشود.
محدودیتها و چالشهای ASTM D217
با وجود کاربرد گسترده این استاندارد، برخی از محدودیتهای آن عبارتند از:
- عدم بررسی سایر ویژگیهای فیزیکی و شیمیایی گریس (مانند مقاومت در برابر اکسیداسیون و تغییرات حرارتی)
- نیاز به تجهیزات دقیق برای انجام آزمایش
- وابستگی نتایج به شرایط محیطی و روش اجرای آزمون
- عدم بررسی تأثیرات طولانیمدت بر روی روانکاری: این استاندارد صرفاً نفوذپذیری اولیه را اندازهگیری کرده و عملکرد بلندمدت گریس را مستقیماً ارزیابی نمیکند.
نتیجهگیری
استاندارد ASTM D217 یکی از مهمترین روشهای آزمایش برای تعیین سفتی و نفوذپذیری گریس است که در صنایع نفت و پتروشیمی برای انتخاب، کنترل کیفیت و بهبود عملکرد روانکارها مورد استفاده قرار میگیرد. رعایت این استاندارد نقش کلیدی در افزایش کارایی تجهیزات، کاهش هزینههای نگهداری و بهینهسازی عملکرد گریسها دارد. با توجه به نقش حیاتی گریسها در روانکاری تجهیزات صنعتی، آشنایی با استانداردهای مرتبط مانند ASTM D217 برای مهندسان و متخصصان حوزه نفت و پتروشیمی امری ضروری است. همچنین، تحقیق و توسعه برای بهبود خواص فیزیکی و شیمیایی گریسها میتواند موجب افزایش عملکرد و بهرهوری در محیطهای صنعتی سخت شود.