• 22365531-021
  • 22378964-021
  • P22365531@gmail.com

مقالات گروه پارسیان تکنولوژی

روغن ها  ( OIL )

تعريف

هيدروكربورهاي گوناگوني كه به عنوان خوراك اوليه روغن از برش هاي نفت خام در برج تقطير درخلاء بدست مي آيد و از نوع پارافيني ، نفتني و تركيبات آسفالتي است. وزن مولكولي روغن ها ميان 352 تا 492 ، نقطه جوش آنها 750 تا 1000 درجه فارنهايت و شمار كربن آنها ميان 25 تا 37 است .

 مواد چرب كننده (مواد روان ساز جامد) : مواد جامد يا نيمه جامدي هستند كه براي ايجاد روان كاري و يا چرب كردن سطوح  به كار مي روند . براي مثال مي توان از گريس ، واكس و روغن گيربكس (واسكازين) نام برد .

گريس : مخلوطي است از هيدروكربورهاي پارافيني استخراج شده در عمليات تصفيه روغن موتور كه به آن تركيبات صابوني اضافه شده است . صابون هايي كه براي ساخت گريس مصرف مي شود از انواع سديمي ، كلسيمي ، آلومينيومي ، سربي و ليتيمي مي باشد.

واكس : به تر كيبات پارافيني گفته مي شود كه كه داراي محدوده نقطه ذوب 100 تا 150 °F باشند.

انواع روغن ها و كاربرد آنها

روغن هاي مورد استفاده در صنعت بافندگي

روغن هاي روان ساز ( به منظور كاهش اصطكاك بين قطعات متحرك )

روغن هاي مورد استفاده در صنعت فلزكاري (جهت جلوگيري از زنگ زدگي و خوردگي)

روغن هيدروليك (در سيستم ترمز خودروها ، بالابرها ، دستگاه هاي توليد فشار و ... ) روغن ترانسفورماتور ( داراي قدرت الكتريكي بالا كه براي توزيع يكنواخت حرارت و ايجاد عايق به كار مي رود )   

روغن خازن ( در خازن هاي برقي)

روغن هاي عايق ( مورد استفاده جهت گونه هاي مختلف عايق كاري )

روغن هاي سفيد و روغن هاي محافظ

  كار برد واكس ها

توليد پوليش ،  مركب سازي ،  بهداشتي  ، عايق كاري ، كابل سازي،  دندانپزشكي،  كاغذسازي، توليد شمع و چسب سازي

 

انواع روغن هاي روان ساز Lubricating Oils )  )

ü    روغن موتور( Engine and machine oil ) : مورد استفاده در انواع خودرو ها

ü  روغن هاي تركيبي ( Compounded oils ) :  جهت  موتورهاي بخار ، كمپرسورها ، ماشين هاي برش و موتور كشتي مصرف مي شوند و براي بهبود خاصيت چسبندگي به آنها مواد چرب افزوده مي شود.

ü    روغن هاي توربيني( Turbine oils ): جهت موتورهاي توربيني كه داراي سرعت بالا هستند.

ü  روغن هاي سرمايشي( Coldtest oils ) : جهت سيستم هاي سرماساز و سيستم هاي هيدروليكي به خصوص در آب و هواي خيلي سرد به كار مي روند .

ü  روغن هاي ترانسفورماتور(  (Transformer oils : در سيستم خنك كن ترانسفورماتور به كار مي روند و بايستي داراي مقاومت در برابر ولتاژهاي بالا باشند .

ü  روغن هاي رنگي( Color oils ) : در صنايع غذايي ، كاغذسازي ، نساجي ، دارويي و بهداشتي به كارمي روند و عمدتا˝ خيلي كمرنگ يا بي رنگ هستند .

مواد افزودني به روغن ها

براي بهبود خواص روغن ها از مواد افزودني استفاده مي گردد كه مهمترين آنها عبارتند از:

ü            مواد پاك كننده             2.0  - 10.0 %

ü            ضد اكسيد كننده                0.4 - 2.0 %

ü            بهبود كننده   0.5 – 10.0%               

ü            كاهش دهنده نقطه ريزش      0.1 - 1.0%

ü            ضد كف  0.0002 - 0.07 %               

ü            ضد رسوب  0.1 - 1.0 %                   

ü            كنترل بو 0.001 - 0.005 %              

 مهمترين مشخصه هاي روغن موتور

1- گرانروي    VISCOSITY ))                      ASTM  D-445

نشان دهنده خواص روغن در برابر دماي محيط كار مي باشد . روغن با غلظت بالا و تشكيل فيلم نازك پايدار از برخورد مستقيم آن جلوگيري مي كند. اصطكاك با ضخامت فيلم روغن نسبت مستقيم دارد.

 2- نمايه گرانروي ( INDEX VISCOSITY )    ASTM  D-2270

 براي نشان دادن تغييرات گرانروي نسبت به درجه حرارت از نمايه گرانروي استفاده       مي كنند. هرچه درجه حرارت روغن كمتر باشد غلظت آن بيشتر مي گردد و هر چه تغييرات گرانروي در برابر تغييرات دما كمتر باشد نمايه گرانروي بالاتر است .

نمايه گرانروي نشان دهنده قدرت روان كاري در دماهاي مختلف و كيفيت در زمان استارت زدن مي باشد و با توجه به فرمول مشخص بدست مي آيد.

3- نقطه انجمادFREEZING  POINT )   )        ASTM  D-2386

دمايي است كه در آن دما پارافين هاي مومي رو به بلور شدن پيش مي روند يا به عبارت ديگر كمترين درجه حرارتي است كه روغن در آن دما به حالت مايع باشد .

4- نقطه ريزش   POUR  POINT ) )                    ASTM  D-97

پايين ترين دمايي است كه سيال مورد نظر هنوز قابليت جريان يافتن را دارا باشد. .

 5- نقطه اشتعال  FLASH  POINT ) )                 ASTM  D-93  

پايين ترين دمايي است كه در آن دما بخارات ايجاد شده ماده نفتي در اثر حرارت ، همراه با هوا قابل اشتعال شده و با عبور شعله كوچكي براي لحظه اي شعله ور گردد .

 6- ته ماده كربن  ASTM  D-524  Carbon ResidueASTM  D-189 ,

يك ماده آلي مي تواند در حرارت بالا و بدون اكسيژن تجزيه شده ، كربن آزاد كند . اكثر روغن ها در هنگام عمليات و دماي بالا ، تجزيه شده ، كربن خود را آزاد كرده و در روغن معلق يا ته نشين مي گردد.

در موتورهاي درون سوز امكان تجزيه روغن وجود دارد و سبب پديد آمدن رسوب كربن در بالاي سيلندر و روي پيستون و يا سوپاپ ها مي شود . عواملي چون زنگ فلز ، خاك و ناخالصي هاي هوا از جمله رسوبات ديگر مي باشد.

گروه پارسیان تکنولوژی ، تولید کننده تجهیزات و دستگاه های آزمایشگاه های نفت و گاز و پتروشیمی در ایران

استانداردهای نفت ایران 
(تجهيزات آزمايشگاهي نفت و پتروشيمي)

IPS

 Heating,Ventilation,Air Conditioning Cooling & Refrigeration

 Civil

 Electrical

 General

Instrument   part1 , part2 , part3

 Fixed Mechanical Equipment

 Piping & Pipelines

 Process Machineries

 Process & Chemical  part1 ,part2

 Safety,Fire Fighting & Environmental Pollution Control

Technical Protection   part1 , part2



Withdrawn Standards

 Heating,Ventilation,Air Conditioning Cooling & Refrigeration

 Civil

 Electrical

 General

General Machineries

 Instrument

 Fixed Mechanical Equipment

 Piping & Pipelines

 Process Machineries

 Process & Chemical

 Safety, Fire Fighting & Environmental Pollution Control

 Technical Protection



Standard Drawings

 Heating, Ventilation, Air Conditioning Cooling & Refrigeration 

 Civil

 Electrical

 Instrument

 Fixed Mechanical Equipment

 Piping & Pipelines

 Technical  Protection



General Index

 General Index


گروه پارسیان تکنولوژی ، تولید کننده تجهیزات و دستگاه های آزمایشگاه های نفت و گاز و پتروشیمی در ایران

هدف و محدوده كاربرد

نقطه ريزش محصولات نفتي شاخصي از كمترين دمايي است كه سيال تحت شرايط كنترل شده جاري مي باشد . نقطه ریزش روغن های نفتی ، مشخصه کمترین دمایی است که استفاده روغن را در کاربرد های معین نشان می دهد.

خلاصه روش

پس از گرمايش اوليه ، نمونه با سرعت مشخصي خنك شده و در فواصل زمانيF°  5 جريان سيال آزمايش مي شود . كمترين دمايي كه در آن همچنان سيال جريان دارد به عنوان نقطه ريزش ثبت مي گردد .

در این روش امکان بروز خطراتی از طرف مواد و وسایل وجود دارد که تمام موارد ایمنی ذکر نمی گردد بلکه مسئولیت به عهده آزمایشگر است که خطرات را پیش بینی و اصول ایمنی را رعایت نمود و کاربرد مقررات لازم را قبل از استفاده مشخص نماید

محاسبه و گزارش

·    به دمای یادداشت شده°F 5  اضافه کنید و نتیجه را به عنوان نقطه ریزش گزارش نمایید.

·    برای روغن سیاه و غیره °F 5 به دمای ثبت شده اضافه کنید و نتیجه را به عنوان نقطه ریزش گزارش کنید.

دقت آزمايش

دقت آزمايش توسط اطلاعات بدست آمده از ده روغن معدنی روان کننده کار نکرده و شانزده نوع نفت کوره که به وسیله دوازده شرکت مورد آزمايش قرار گرفته ، می باشد. گستره تغییرات نقطه ریزش روغن های روان کننده معدنی°C  48- تا°C   6- می باشد ، در حالی که گستره تغییرات نقطه ریزش نفت کوره از°C 33- تا °C 51+ می باشد.

 تکرار پذیری: اختلاف بین دو نتیجه آزمايش بدست آمده توسط یک آزمایشگر تحت شرایط ثابت با دستگاه و مواد شیمیایی مشابه در مدت طولانی و انجام روش به طور صحیح فقط در یک مورد از هر 20 مورد آزمايش می تواند از °F 5 بیشتر شود در غیر اینصورت اختلاف  بیش از این مقدار، باعث تردید در نتایج  بدست آمده خواهد شد.  

تجدیدپذیری  :

اختلاف بین دو نتیجه منفرد و مستقل که بوسیله دو آزمایشگر در آزمایشگاه های مختلف و با مواد شیمیایی مشابه در مدت طولانی و انجام روش به طور صحیح ، بدست آمده فقط در یک مورد از هر 20 مورد آزمايش می تواند از °C  6 بیشتر شود .  اختلاف بیش از این مقدار، باعث تردید در نتایج بدست آمده خواهد شد.


گروه پارسیان تکنولوژی ، تولید کننده تجهیزات و دستگاه های آزمایشگاه های نفت و گاز و پتروشیمی در ایران

نقطه اشتعال به روش بسته (Close Cup Flash Point -  Pensky Martens)

ASTM  D-93

 كليات

اين روش يك روش ديناميك است. دقت و صحت اين آزمايش با توجه به وابستگى نقطه اشتعال به تغييرات دمايى تعيين مى گردد. روش ديگر آزمايش نقطه اشتعال ، روش تعادلى مى با شد . هنگا مي كه نرخ گرمايش آهسته تر با شد و امكان برقرارى تعادل دمايى بين بخار بالاى نمونه و خود نمونه وجود داشته با شد مورد استفاده قرار مى گيرد. با توجه به لزوم برقرارى تعادل ، از اين روش در پيش بينى قابليت اشتعال آزمايش D-3941  استفاده مي گردد.

  اهميت و كاربرد

      دماى اشتعال تنها يكى از خواصى است كه در ارزيابى تمايل به اشتعال يك ماده خطرناك در نظر گرفته مي شود . يكى از مهمترين كاربردهاى نقطه اشتعال مشخص كردن قا بليت اشتعال مواد در هنگام حمل و نقل  و اصول ايمنى است. از اين روش براى اندازه گيرى و شرح دادن خواص مواد و محصولات ويا جمع آورى پا سخ هاى حرارتى ويا يك منبع احتراق تحت شرايط كنترل شده آزمايشگا هى استفاده مي شود. كاربرد ديگر اين روش تعيين ميزان آلودگى مواد نسبتاً غيرقابل اشتعال يا غير فرار و  مواد قابل اشتعال يا فرار مى باشد.

اين روش مى تواند براى نفت كوره، روغن هاى روان كننده ، مايعات سو سپانسيون ومايعاتى كه تمايل به تشكيل فيلم سطحى در شرايط آزمايش دارند و ديگر مايعاتى كه ويسكوزيته  CS 5/5 يا بيشتر در دماي °c40 ويا CS 5/ 9  در دماي°c 25 داشته با شد ، به كار رود . روش فوق جهت ارزيابى محصولاتى كه خطرآتش سوزى دارند به كار نمي رود. اين روش تنها روش بدست آوردن نقطه اشتعال بسته در دماهاى بالاىoF100 مى باشد البته در دماهاى اشتعال بالاتر از °C 250 دقت اين آزمايش چندان بالا نيست.

 تعاريف

·    نقطه اشتعال : پايين ترين دمايى است كه يك منبع اشتعال ايجاد بخاراتى از نمونه مى كند كه در فشار  kpa101 محترق مى شوند.

·    دماى اشتعال : دمايى است كه در آن نمونه  مورد آزمايش تمايل به تشكيل يك مخلوط قا بل اشتعال با هوا را در شرايط كنترل شدۀ آزمايشگاهى دارد.

·    تعادل :  شرايطى كه در آن دماى بخار بالاى نمونه و خود نمونه يكسال باشد تعادل مى گوييم. شرايط تعادل هيچ گاه مشا هده نمى شود ودر سرا سرنمونه دما نمى تواند يكسان باشد .

·    ديناميك :  شرايطى كه درزمان به كارگيرى منبع احتراق تعادل دمايى بين بخار بالاى نمونه و خود نمونه برقرار نبا شد را دينا ميك مى گوييم. 

 

خلاصه آزمايش

75 ميلى ليتر از نمونه مورد آزمايش را درون ظرف برنجى ريخته و با سرعت ثا بت و آرام  همزمان با  هم زن  برقي حرارت مى دهيم. سپس منبع احتراق را درفواصل زما نى منظم همراه با قطع همزمان هم زن به طور مستقيم داخل ظرف وارد مى كنيم. نقطه ى اشتعال پايين ترين دمايى است كه بخارات حا صل از نمونه  مشتعل مى شوند.




گروه پارسیان تکنولوژی ، تولید کننده تجهیزات و دستگاه های آزمایشگاه های نفت و گاز و پتروشیمی در ایران

نقطه اشتعال

نقطهٔ اشتعال یا نقطه احتراق (به انگلیسی: Flash point) پایین ترین درجهٔ دمایی است که در آن از ماده، بخاری قابل احتراق ساطع می‌شود. اندازه گیری نقطهٔ اشتعال نیازمند یک منبع احتراق می‌باشد. با خارج کردن منبع احتراق از محل، بخار فوق‌الذکر آتش نخواهد گرفت.

نبایستی نقطهٔ اشتعال را با دمای خود احتراقی اشتباه گرفت. در دمای خود احتراقی نیازی به منبع احتراق وجود ندارد. نقطه اشتعال، دمای بالاتری است که در آن بخار پس از احتراق به سوختن ادامه می‌دهد. نه نقطهٔ اشتعال و نه نقطه اشتعال، به دمای منبع احتراق که بسیار بالاتر است وابسته نمی‌باشند.

از نقطهٔ اشتعال به عنوان ویژگی توصیفی مواد سوختنی مایع استفاده شده و از آن به جهت توصیف خطرات اشتعال پذیری مایعات استفاده می‌کنند. نقطهٔ اشتعال هم به مایعات قابل اشتعال و هم به مایعات قابل احتراق اشاره دارد؛ و برای هرکدام استانداردهای متفاوتی تعریف شده‌است. مایعاتی با نقطهٔ اشتعال کمتر از ۵/۶۰ درجه سانتی گراد، بسته به استانداردی که اعمال می‌گردد قابل اشتعال، و مایعاتی با نقطهٔ اشتعال بالای این دما قابل احتراق تلقی می‌گردند.

مکانیسم

هر مایعی دارای فشار بخار می‌باشد که تابع دمای آن مایع است. هرچه دما افزایش یابد فشار بخار نیز افزایش می‌یابد. هرچه میزان فشار بخار افزایش یابد تراکم بخار مایع قابل اشتعال در وا افزایش می‌یابد. از این رو دما تعیین کنندهٔ میزان تراکم بخار مایع قابل اشتعال در هوا می‌باشد.

تراکم معینی از بخار موجود در هوا جهت پایداری احتراق الزامی می‌باشد و این تراکم برای هر مایع قابل اشتعالی متفاوت است. نقطهٔ اشتعال یک مایع قابل اشتعال پایین ترین درجه‌ای است که در آن بخار قابل اشتعال به حد کافی برای احتراق، بوسیلهٔ منبع احتراق، موجود است.

اندازه گیری

اندازه گیری نقطهٔ اشتعال به دو صورت اصلی انجام می‌شود: اوپن کاپ و کلوزد کاپ

در تجهیزات اوپن کاپ نمونه را درون ظرف سربازی ریخته حرارت می‌دهند و هر چند درجه یکبار، شعله‌ای را از روی سطح آن عبور می‌دهند. نقطهٔ اشتعال اندازه گرفته شده در حقیقت با تغییرارتفاع شعله از سطح مایع متفاوت خواهد شد و در ارتفاع مناسب اغلب همزمان با نقطه اشتعال رخ می‌دهد. معروفترین نمونهٔ این آزمایشات، اوپن کاپ کلیولند (COC) است.

دو نوع تستر«کلوزد کاپ» داریم: نا موازن همانند پنسکی – مارتنز که دمای بخار روی سطح مایع با دمای خود مایع در تراز نمی‌باشند و موازن همانند اسمال اسکیل (که به ستافلش نیز معروف است)که بخار هم دمای با مایع تصور می‌شود. در هر دوی این روش‌ها منبع احتراق را در فضای دربسته‌ای که مایع را در آن ریخته‌اند مهیا می‌کنند. در حالت عادی تسترهای کلوزد کاپ مقادیر پایین تری را نسبت به نوع اوپن کاپ نشان می‌دهند. (نوعاً بین ۵ تا ۱۰ درجهٔ سانتی گراد) و تخمین دقیق تری از دمایی که فشار بخار به پایین ترین حد اشتعال پذیری (LFL) خود می‌رسد ارایه می‌کند.

نقطهٔ اشتعال، بیشتر یک مقیاس تجربی و عملی است تا اینکه یک پارامتر فیزیکی اساسی باشد. مقدار اندازه گیری شده بسته به نوع دستگاه و گوناگونی پروتکل‌ها شامل کاهش و افزایش دما (در تسترهای خودکار)، زمان تخصیص داده شده برای هم دما شدن بخار و مایع، حجم نمونه و حتی هم زدن آن، نتیجه‌های متفاوتی خواهد داشت. «ATEX directive» سه آستانهٔ خطر که در آنها بخار احتراق می‌یابد را به طور کلی توصیف می‌نماید.

روشهای تعیین نقطهٔ اشتعال یک مایع در استانداردهای بسیاری تصریح شده‌است. به عنوان مثال تست کردن به روش پنسکی – مارتنز کلوزد کاپ در ASTM D93, IP34, ISO 2719, DIN 51758, JIS K2265 and AFNOR M07-019 به تفصیل شرح داده شده‌است. تعیین نقطهٔ اشتعال به روش اسمال اسکیل کلوزد کاپ در ASTM D3828 and D3278, EN ISO 3679 and 3680, and IP 523 and 524 با جزییات کامل آورده شده‌است.

مثال‌ها

بنزین طوری طراحی شده که در موتور خودروها تنها با یک جرقه به احتراق برسد. پیش از احتراق بایستی در محدودهٔ اشتعال پذیری خود با هوا ترکیب شده و در دمایی بالاتر از نقطهٔ اشتعال آن حر��رت ببیند و سپس ��������سیلهٔ شمع موتور مشتعل گردد. سوخت نبایستی در موتور داغ، خودبخود مشتعل گردد. بنابراین بنزین طوری طراحی شده تا نقطهٔ اشتعال پایین و دمای خود احتراقی بالایی داشته باشد.

نقطهٔ اشتعال سوخت دیزلی بین ۵۲ تا ۹۶ درجه سانتی گراد متغیر است. دیزل برای استفاده در موتورهای با تراکم بالا (های کمپرسیون) طراحی شده‌است. در این موتورها، هوا تا زمانی که بالای دمای خوداحتراقی دیزل برسد کمپرس می‌شود؛ سپس سوخت همانند یک اسپری فشار قوی، همزمان با نگهداشتن مخلوط هوا و سوخت در محدودهٔ اشتعال پذیری آنها، به درون موتور تزریق می‌شود. هیچ منبع احتراقی وجود ندارد. بنابذاین سوخت دیزلی طوری طراحی شده که نقطهٔ اشتعال بالا و دمای خوداحتراقی پایینی داشته باشد.

نقطهٔ اشتعال‌های سوخت جت، بسیار متغیر و متنوع هستند. هم Jet A و هم Jet A-1 نقطهٔ اشتعال‌هایی مابین ۳۸ و ۶۶ درجه نزدیک به نفت چراغ موجود در فروشگاه‌ها دارند. درحالیکه هم Jet B و هم JP-4 نقطهٔ اشتعال‌هایی بین ۲۳- و ۱- دارند.

سوخت     نقطهٔ اشتعال          دمای خوداحتراقی

اتانول (۷۰٪)            ۱۶٫۶ °C (۶۱٫۸۸ °F)              ۳۶۳ °C (۶۸۵٫۴۰ °F)

بنزین       -۴۳ °C (-۴۵ °F)    ۲۴۶ °C (۴۹۵ °F)

دیزل        >۶۲ °C (۱۴۳ °F)   ۲۱۰ °C (۴۱۰ °F)

سوخت جت             >۶۰ °C (۱۴۰ °F)   ۲۱۰ °C (۴۱۰ °F)

نفت چراغ (روغن پارافین)         >۳۸°–۷۲ °C (۱۰۰°–۱۶۲ °F)              ۲۲۰ °C (۴۲۸ °F)

روغن سبزیجات (کانولا)           ۳۲۷ °C (۶۲۰ °F)   -

بیودیزل    >۱۳۰ °C (۲۶۶ °F)                 -

شما می توانید از لینک زیر نحوه آزمون سازمان ملی استاندارد ایران را مشاهده نمائید




گروه پارسیان تکنولوژی ، تولید کننده تجهیزات و دستگاه های آزمایشگاه های نفت و گاز و پتروشیمی در ایران

گرانروي ( ويسكوزيته )  مايعات شفاف و تيره

هدف و دامنه كاربرد

هدف تعيين گرانروي كنيماتيك فرآورده هاي نفتي مايع شفاف و تيره مي باشد كه  بوسيله زمان جريان حجم مايع ، تحت نيروي جاذبه در يك ويسكومتر نوع موئينه شيشه اي كاليبره شده، اندازه گيري مي شود. گرانروي ديناميك از حاصلضرب گرانروي كنيماتيك اندازه گيري شده در چگالي مايع بدست مي آيد.

اين روش براي مايعاتي كه تنش برشي آنها متناسب با سرعت برشي مي باشد در نظر گرفته شده است. همچنين شامل تعيين گرانروي كنيماتيك نفت كوره كه اغلب خواص غير نيوتني دارد نيز مي شود.

روش فوق بستگي به رفتار نمونه دارد و در حالت ايده آل ضريب گرانروي بايد مستقل از سرعت برش باشد (اين رفتار معمولا جريان نيوتني ناميده مي شود). اگر ضريب گرانروي با توجه به سرعت برش تغيير نمايد ،  استفاده از ويسكومترها با لوله هاي موئين در قطرهاي متفاوت نتايج مختلفي را ممكن است به دست آورد .

اين روش مسائل ايمني مربوط به عمليات ، وسايل و مواد مصرف را كه ممكن است خطرناك باشد ،دربر نمي گيرد بلكه رعايت جوانب ايمني به عهده آزمايشگر خواهد بود. بنابراين آزمايشگر بايد قبل از انجام آزمايش با  به كار گرفتن روش هاي ايمني و بهداشتي مناسب و توجه به دستورالعمل هاي مربوط ، پيش بيني هاي لازم را به كار گيرد.

تعاریف

گرانروی  مقاومتی است که سیال دربرابر جاری شدن ازخود نشان می دهد.

گرانروی اندازه گیری زمان لازم برای عبور حجم معینی از نمونه در دمای ثابت از داخل یک  کانال باریک به  ا بعاد استاندارد ( viscometer ) می باشد.

کلیه سیالات مقاومت معینی در مقابل تغییر شکل از خود نشان می دهند این خصو صیت را که می توان نوعی اصطکاک درونی دانست گرانروی می نامند.

گرانروی با واحد های مختلفی بیان می شود . گرانروی سینماتیک بر حسب سانتی استوک بر ثانیه می باشد.

گرانروی سینماتیک سنجش نیروی مقاومت یک سیال تحت اثر نیروی جاذبه است.

 

اهميت آزمايش

بسياري از محصولات نفتي مانند مواد غير نفتي به عنوان روان كننده در ياتاقا ن ها ، دنده ها سيلندرهاي كمپرسور، لوازم هيدروليك و غيره به كار مي روند. استفاده صحيح از تجهيزات بستگي به گرانروي كينماتيك مناسب ( يا گرانروي ديناميك ) مايع دارد. بنابراين اندازه گيري دقيق گرانروي كنيماتيك و گرانروي ديناميك از ويژگي هاي اساسي بسياري از فرآورده ها مي باشد.

ميزان گرانروي كينماتيك سوخت هاي نفتي براي استفاده صحيح از آنها مهم است ، براي مثال جريان سوخت در ميان خطوط لوله نفت ، نازل هاي تزريقي و منافذ لوله ها و تعيين گستره دما براي كاربرد صحيح در مشعل ها.

  • ·  گرانروي كنيماتيك

مقدار مقاومت سيال در برابر جريان ، تحت تاثير نيروي وزن را گرانروي كنيماتيك مي گويند . ضريب گرانروي كنيماتيك  داراي رابطه ابعادي  است كه  تابعي از طول ( L ) و   زمان ( T )  است. در دستگاه    CGSواحد گرانروي كينماتيك يك سانتيمتر مربع برثانيه است كه يك استوك ( st ) ناميده مي شود. در دستگاه  SI  واحد گرانروي كينماتيك يك متر مربع برثانيه  معادل  با   104استوك مي باشد. اغلب از واحد سانتي استوك ( c.st ) استفاده مي شود .

1 mm2/s = st 10 -2 =   1 cst

  • ·  فشار هيدرواستاتيك

اين فشار متناسب با چگالي سيال است، بنابراين حركت مايع در حال سكون تحت تاثير نيروي جاذبه ، فشار وارده در هر نقطه مايع متناسب با چگالي آن مي باشد و براي هر ويسكومتر مشخص زمان عبور حجم معيني از سيال مستقيمأ متناسب با گرانروي كنيماتيك آن (( υ مي باشد.

  • ·  چگالي

چگالي برابر جرم واحد حجم سيال است. در دستگاه   CGSواحد چگالي يك گرم بر ميلي      ليتر و در دستگاه  SI واحد چگالي يك كيلوگرم برمتر مكعب است.

  • ·  گرانروي ديناميك

نسبت بين تنش برش به كار رفته و سرعت برش است. گرانروي ديناميك همچنين دلالت مي كند بر يك مقدار تكرارپذيري در هر كدام از تنش برشي و سرعت برش كه بستگي سينوسي به زمان دارد . ضريب η اندازه گيری مقاومت جريان سيال است که معمولا گرانروي سيال  ناميده مي شود. و بستگي دارد كه اندازه گرانروي با سيستم TL M يا سيستم  TLF برقرار شده باشد.

در دستگاه  CGS  واحد گرانروي ديناميك ، يك گرم بر سانتيمتر ثانيه است كه برابر يك دين ثانيه بر سانتيمتر مربع كه يك پواز ناميده مي شود (P  ).  اغلب از سانتي پواز استفاده مي شود . در دستگاه  SI  واحد گرانروي ديناميك ، يك پاسكال ثانيه است كه اغلب جهت هماهنگي از مضرب ميلي پاسكال ثانيه استفاده ميشود.= 1 cP  1 mPa.s

 

خلاصه آزمايش

اندازه گيري زمان برحسب ثانيه ،  جهت عبور حجم مشخصي از سيال بر اثر نيروي وزن در قسمت موئين ويسكومتر كاليبره شده تحت فشاري كه در بالاي ستون نمونه وجود دارد در دماي كاملا كنترل شده انجام مي شود. گرانروي كنيماتيك از حاصلضرب زمان جريان و ثابت كاليبراسيون ويسكومتر بدست مي آيد.

هر كدام از  گستره هاي ذكر شده در جداول ، يك سري از ويسكومترها را شامل مي شود. جهت اجتناب  از لزوم تصحيح انرژي جنبشي ، اين ويسكومترها  براي زمان جريان بيش از   200 ثانيه طراحي شده اند . در هر كدام از سري ها ، حداقل زمان براي ويسكومترها با كوچكترين ثابت ويسكومتر بيش از  200ثانيه مي باشد . مشخصات و دستورالعمل ها براي ويسكومترها در استاندارد ملي آمده است.

شرح آزمایش :

ابتدا مقار 10 سی سی از  Hcl M 02/0 را داخل سیستم می ریزیم و آن را می شوییم . سپس 10 سی سی آب مقطر خالص را در داخل سیستم ریخته تا یونهای آن شسته شود در آخر با 10 سی سی استون ویسکومتر را خشک کی کنیم .در این حالت ابتدا باید ویسکوزیته آب مقطر را به عنوان ویسکوزیته مرجع اندازه گیری می کنیم . برای این کار 10 سی سی از آب مقطر را از دهانه ( 1 ) داخل سیستم ریخته و سپس از دهانه ( 2 ) یک مکش انجام می دهیم تا آب مقطر بین نقاط  A , B قرار گیرد در این حالت باید دست خود را محکم روی دهانه (‌2 ) قرار دهیم. همزمان با برداشتن دست از دهانه ( 2 ) کرنومتر را در نقطه  A  می زنیم و با عبور آب مقطر از نقطه  B  کرنومتر را متوقف کرده و زمان بدست آمده برای آب مقطر را تحت عنوان زمان مرجع یادداشت می کنیم ، آزمایش را برای دو نوع الکل دیگر نیز تکرا ر می کنیم.

شکل آزمایش :   

 شکل آزمایش در فایل Lab می باشد

شما می توانید از لینک زیر نحوه آزمون سازمان ملی استاندارد ایران را مشاهده نمائید




گروه پارسیان تکنولوژی ، تولید کننده تجهیزات و دستگاه های آزمایشگاه های نفت و گاز و پتروشیمی در ایران